Na czym polegają choroby autoimmunologiczne?

Układ immunologiczny ochrania organizm przed szkodliwymi drobnoustrojami i toksynami, które powodują szereg chorób. Jest to możliwe dzięki rozpoznaniu i likwidowaniu patogenów oraz komórek nowotworowych. Niestety w wyniku nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu odpornościowego, może on niszczyć własne tkanki, traktując je, jako obce. Wtedy mamy do czynienia z chorobami autoimmunologicznymi. Jakie rodzaje schorzeń wyróżniamy? Jakie czynniki wpływają na rozwój chorób autoimmunologicznych?

Choroby autoimmunologiczne – na czym polegają?

Głównym zadaniem układu odpornościowego jest obrona organizmu przed infekcjami i zakażeniami. Dzięki temu nawet w przypadku kontaktu z patogenami, mikroorganizmami bądź toksynami, ma miejsce jak najszybsze zwalczenie chorób lub nie dochodzi w ogóle do zachorowania.

Prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny odróżnia komórki własne od obcych, dzięki czemu reaguje jedynie na obce antygeny, zwalczając je. W sytuacji patologicznej, gdy układ jest nadaktywny, traktuje on jako zagrożenie dla organizmu własne tkanki i komórki, przez co dochodzi do ich zaatakowania. Rezultatem tego są choroby autoimmunologiczne.

Czynniki mające wpływ na rozwój chorób autoimmunologicznych

Główną przyczyną chorób autoimmunologicznych jest reakcja układu odpornościowego na własne antygeny, a więc nieprawidłowości zachodzące w mechanizmie autotolerancji, objawiające się atakowaniem własnych komórek. Na zachorowalność mają duży wpływ stosowane leki, dieta oraz długotrwały stres. Ponadto możemy wyróżnić kilka istotnych czynników, które przyczyniają się do rozwoju chorób autoimmunologicznych, takich jak:

– Wiek – na choroby autoimmunologiczne najczęściej cierpią osoby starsze, ponieważ ich układ odpornościowy bardzo często jest osłabiony w wyniku naturalnego procesu starzenia się organizmu oraz przebytych i aktualnych schorzeń.

– Płeć – zachorowalność na choroby autoimmunologiczne jest wyższa wśród kobiet niż mężczyzn.

– Czynniki zakaźne – niektóre z chorób autoimmunologicznych związane są z czynnikami zakaźnymi.

– Czynniki genetyczne – udział czynników genetycznych w rozwoju chorób autoimmunologicznych odgrywa znaczącą rolę. Zdarza się, bowiem że u członków niektórych rodzin zachorowalność jest wyższa niż u innych.

Rodzaje chorób autoimmunologicznych

Choroby autoimmunologiczne to bardzo duża grupa schorzeń, które dzieli się na dwie główne kategorie:

– swoiste narządowo, czyli choroby atakujące tylko jeden narząd,

– nieswoiste narządowo, czyli takie, które mogą atakować całą tkankę oraz wiele narządów i systemów równocześnie.

Choroby autoimmunologiczne obejmują schorzenia często występujące oraz bardzo rzadko spotykane. Należą do nich:

– choroby tarczycy (Hashimoto i choroba Gravesa-Basedowa),

– anemia złośliwa,

– cukrzyca,

– stwardnienie rozsiane,

– reumatoidalne zapalenie stawów,

– toczeń rumieniowaty,

– twardzina układowa,

– bielactwo,

– choroba Leśniowskiego-Crohna,

– łuszczyca.

Choroby autoimmunologiczne to zróżnicowana grupa przypadłości, z tego powodu nie można wskazać jej konkretnych objawów. Symptomy mogą, choć nie muszą, być ściśle związane z konkretnym narządem. Wśród objawów, które powinny budzić niepokój, w szczególności u młodych osób, są: nagłe wahania wagi, przewlekłe uczucie zmęczenia, wzmożone pragnienie, długotrwałe bóle stawów, zespół suchego oka, a także zmiany skórne.

Diagnostyka chorób autoimmunologicznych nie jest prosta, dlatego powinno się zwracać szczególną uwagę na nietypowe (powtarzające się bądź chroniczne) reakcje organizmu, po to by jak najszybciej poddać się odpowiedniemu leczeniu.