Smog i jego wpływ na nasze zdrowie

Smog – co to właściwie jest?

Słowo smog to mieszanka dwóch słów „smoke” czyli dym i „fog” czyli mgła. Jest to idealne proste i trafne określenie na to zjawisko. Jest to w istocie sztuczna mgła, która powstaje w sposób nienaturalny, jako efekt działań człowieka i niesprzyjających okoliczności przyrody takich jak brak wiatru i inwersja temperatury.

W warunkach smogowych następuje ograniczenie widoczności, a wchodzące w skład smogu szkodliwe związki chemiczne stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia.

Rozróżniamy dwa główne typy smogu:

Smog klasyczny typu Londyńskiego

Smog klasyczny typu Londyńskiego ( smog kwaśny, siarkowy ) występujący w klimacie umiarkowanym w okresie od listopada do marca. Wytwarza się przede wszystkim w trakcie nieefektywnego spalania węgla, węgla brunatnego, drewna i śmieci  w domowych piecykach, kominkach, kotłach grzewczych opalanych paliwem niskiej jakości, rosnącego ruchu samochodowego, zakładów przemysłowych i energetycznych połączonych z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi  ( brak wiatru, zmiany ciśnienia atmosferycznego, inwersja temperatury polegająca na układaniu się zimnego powietrza na dole, ciepłego nad nim ) i niesprzyjającemu ukształtowaniem terenu ( kotliny, gęsta zabudowa ).

Składa się z pyłu zawieszonego PM 10 i PM 2,5, sadzy, tlenków siarki, tlenków azotu, węgla i benzopirenu substancji rakotwórczej.

Ten typ smogu jest głównym problemem w Polsce w sezonie grzewczym i powodem występowania kwaśnych deszczy, ponieważ tlenki pod wpływem reakcji chemicznych zamieniają się w kwasy siarkowy, węglowy, azotowy niszcząc i infekując uprawy, budynki i zabytki.

Pyły PM 10 i Pm 2,5 nie stanowią jednolitej grupy substancji mogą to być drobiny kurzu, popiołu, sadzy, piasku, pyłki roślin, części ogumienia, tarczy, klocki hamulcowe benzopiren, dioksyny. Na ich powierzchni osadzają się często metale ciężkie takie jak kadm, ołów i rtęć, toksycznie obciążając żywe organizmy.

Pyły PM 10 dostają się do układu oddechowego wraz z wdychanym powietrzem, gdzie się kumulują.

Pyły PM 2,5 to takie same cząsteczki jak PM 10 tylko dużo mniejsze. Są one najbardziej niebezpieczne, gdyż nie zatrzymują się tylko na płucach jak PM 10. dostają się do krwioobiegu mając dostęp do wszystkich narządów wewnętrznych. Mogą wywoływać choroby układu oddechowego, nerwowego, krwionośnego i nowotwory.

Smog typu Los Angeles

Smog typu Los Angeles ( fotochemiczny ) powstaje, gdy temperatura powietrza przekracza 25 stopni C i jest silne nasłonecznienie, brak wiatru. Jego najważniejszym źródłem są spaliny złożone z tlenków węgla, azotu i węglowodorów, które pod wpływem silnego nasłonecznienia ulegają reakcjom fotochemicznym prowadzącym do wytworzenia ozonu, azotanu, nadtlenku, acetylu i aldehydów. W Polsce ten rodzaj smogu występuje wyłącznie w okresie letnim w miastach o wysokim natężeniu ruchu samochodowego ( Warszawa, Kraków, Wrocław, Katowice, Poznań )

Jak powinniśmy się chronić przed smogiem ?

  • Regularnie korzystać z aplikacji podających poziom smogu w okolicy w której mieszkamy
  • Powinniśmy być zaopatrzeni w maski przeciw smogowe i filtry do oczyszczania powietrza w domu
  • Nasze mieszkanie powinno posiadać rośliny doniczkowe, które oczyszczają z zanieczyszczeń smogowych
  • Jeżeli w  miejscu w którym mieszkamy często są przekraczane normy smogowe powinniśmy przynajmniej 1 raz w roku wyjechać na nimimum dwa tygodnie w miejsce wolne od smogu
  • Dbać o zdrowy organizm, bo posiadamy dużo mechanizmów odtruwających, które mogą nas skutecznie chronić
  • Przyjmować naturalne preparaty, które skutecznie wiążą zanieczyszczenia i metale ciężkie i pozwalają się skutecznie pozbyć zanieczyszczeń
  • Korzystać z zabiegów odtruwających układ oddechowy takich jak komora normobaryczna i groty solne

Normy na które powinniśmy zwrócić uwagę

  • PM 10  nie powinno przekraczać 50 mg / m3
  • PM 2,5 nie powinno przekraczać 25 mg/ m3
  • Benzen nie powinien przekraczać 5 mg/ m3
  • Dwutlenek siarki nie powinien przekraczać 125 mg/ m3
  • Dwutlenek azotu nie powinien przekraczać 200 mg/ m3
  • Benzopiren ( substancja silnie rakotwórcza ) nie powinien przekraczać 1 ng / m3
W Polsce zanieczyszczenie smogiem jest najwyższe w Europie z powodu wysokiego odsetka budynków opalanych węglem, dużej ilości starych, nieefektywnych kotłów grzewczych, zwartej zabudowy, położenie geograficzne – znaczna ilość miejscowości leży w kotlinach i dolinach, gdzie ruchy powietrza są ograniczone, działalność zakładów przemysłowych szczególnie hutniczych i petrochemicznych.

Jeżeli stężenie zanieczyszczeń przekracza dopuszczalne normy, zaleca się:

  • ograniczyć przebywanie na zewnątrz ( dotyczy to zwłaszcza ludzi starszych, dzieci, osób cierpiących na schorzenia układu odpornościowego, oddechowego i krwionośnego oraz kobiet ciężarnych)
  • unikać wszelkiej aktywności fizycznej na świeżym powietrzu ( podczas aktywności fizycznej zwiększa się zapotrzebowanie na wymianę tlenową, co powoduje kilkakrotnie większe wdychanie zanieczyszczeń )
  • korzystanie z masek antysmogowych i filtrów powietrza w domu
  • unikanie otwierania okien

Jakie dolegliwości mogą się pojawić u osób zdrowych, nawet przy krótkotrwałym narażeniu na smog:

  • stany zapalne,
  • podrażnienie spojówek, krtani, tchawicy,
  • łagodne przemijające stany zapalne płuc,
  • zmęczenie, stany depresyjne,
  • spadek tolerancji na wysiłek

Wieloletni kontakt ze smogiem może prowadzić do:

  •  rozwoju nowotworów płuca, zatok, jamy ustnej, krtani, przełyku, nerki,
  • chorób serca, wylewów, niewydolności krążenia, nadciśnienia,
  • chorób neurologicznych Parkinson, Alzheimer, depresje, demencja, stwardnienie rozsiane,
  • zburzenia odporności, alergie, astma, problemy z płodnością,
  • przewlekłego zmęczenia.
Warto wiedzieć, że każdy wdychający trujący benzopiren może czuć się palaczem
Dwie godziny wdychania powietrza z przekroczoną normą benzopirenu to tak jak wypalić 12 papierosów np. w Zakopanym, 10 w Krakowie, 5 we Wrocławiu.

Utrzymywanie zdrowej równowagi w naszym organizmie jest niezbędnym warunkiem, który będzie nas chronił przed tym cichym, podstępnym zabójcą. W Polsce jest przyczyną przedwczesnej śmierci 45 tyś osób rocznie, a na świecie 3,3 miliona rocznie.
WHO podaje, że 30% przypadków nowotworów na świecie jest spowodowane smogiem.

Jak dbać o nasze ciało, żeby było w zdrowej równowadze i miało siłę do systematycznego wydalania toksyn, nie doprowadzając do ich śmiertelnej kumulacji.

NAWADNIANIE

Podstawą jest systematyczne nawadnianie organizmu. Większość z nas żyje w ciągłym odwodnieniu, myląc płyny nawadniające z odwadniającymi. Do nawadniania służy czysta woda źródlana, której powinniśmy wypijać ok. 2 l dziennie. Osoby pijące więcej niż 2 kawy dziennie, więcej niż 2 herbaty dziennie, które są płynami odwadniającymi muszą pić więcej czystej wody, żeby nawodnić organizm. Napoje gazowane, słodkie soki, alkohol, kawa, herbata odwadniają organizm.

Bez wody system detoksykacji z toksyn nie działa.

RUCH I NAUKA ZDROWEGO ODDYCHANIA

Kolejnym niezbędnym czynnikiem jest ruch i nauka zdrowego oddychania. Systematyczny ruch na świeżym powietrzu, gdy jest wolne od smogu lub wewnątrz przy zastosowaniu filtrów powietrza. Wysiłek fizyczny możemy określić jako wspomagający proces detoksykacji, gdy jest wysiłkiem umiarkowanym, tlenowym w którym nie zaciąga się długu tlenowego. Systematycznie wykonywane ćwiczenia utrzymują w dobrej kondycji układ oddechowy i krążenia. Osoby pracujące i mieszkające w miejscach, gdzie systematycznie są przekraczane normy smogowe powinny korzystać z zabiegów oczyszczających w grotach solnych, komorach normo i hiperbarycznych.

WŁAŚCIWA WAGA CIAŁA

Utrzymywanie właściwej wagi ciała. Nadmiar tkanki tłuszczowej jest miejscem w naszym organizmie, w którym kumuluje się ogromna ilość toksyn. Ich wydalanie z organizmu w warunkach nadwagi jest dużo trudniejsze i często skazane na porażkę. Przeciążony nadwagą organizm nie funkcjonuje ze 100% wydajnością.

NAWADNIANIE ORGANIZMU

Właściwe nawadnianie organizmu. Bez jedzenia możemy przeżyć 40 dni, a bez wody jedynie 3 dni. Moje obserwacje pacjentów pokazują, że większość ludzi jest często odwodniona nie zdając sobie z tego sprawy. Objawy jakie wtedy prezentują to zmęczenie, bóle głowy, obrzęki, nasilenie apetytu na słodycze. Odwodniony organizm nie będzie sprawnie wydalał toksyn i produkował energii. Ilość  wody jaką powinniśmy pić to min. 30 ml na kilogram masy ciała wody źródlanej, wody wysokomineralizowane nie  powinny stanowić więcej, niż 3 szklanki dziennie. Należy pamiętać, że kawa, herbata, napoje gazowane są napojami odwadniającymi.

MINERAŁY

Kolejnym bardzo ważnym czynnikiem w zabezpieczaniu nas przed  toksynami smogowymi to 3 bardzo ważne minerały, których często nam brakuje magnez, cynk, selen. Ich niedobór w organizmie sprawia, że produkujemy mniejszą ilość enzymów detoksykujących i kumulujemy więcej metali ciężkich zawartych w smogu kadmu, ołowiu, rtęci. Są to niebezpieczne, toksyczne metale o działaniu rakotwórczym.

WITAMINY

Na szczególną uwagę zasługują trzy witaminy bardzo cenne w ochronie górnych dróg oddechowych przed infekcjami i osłabieniem nabłonka rzęskowego witamina A, C i E. W warunkach zagrożenia smogowego ważnym jest, żeby poziom tych witamin był wystarczający.

Chcę tu podkreślić, że cały komplet witamin i minerałów jest bardzo ważny dla utrzymania zdrowia, jednak magnez, cynk, selen, witamina A, C, E w warunkach zagrożenia smogowego zużywają się w większych ilościach.

Jak powinniśmy się odżywiać w warunkach obciążenia smogiem, co jest niezbędne w diecie, jeśli chcemy dbać o zdrowie i minimalizować ryzyko wystąpienia chorób.

JEDZ REGULARNIE

Powinniśmy jeść regularnie 3 lub 4 posiłki dziennie. Każdy posiłek nie tylko jest źródłem kalorii, organizm uruchamia wtedy wydalanie odpadów i toksyn przez wątrobę i nerki, co powoduje nasze regularne wielokrotne w ciągu dnia oczyszczanie. Powinniśmy jeść powoli, przeżuwając każdy kęs. Jeść ilość pokarmu, która nie jest większa niż 2 pięści. Pamiętajmy, że równie toksyczny jest niestrawiony pokarm, który gnijąc i fermentując w jelitach dokłada mam dodatkową  ilość toksyn. Powinniśmy unikać monotonnego pożywienia, ponieważ zwiększamy ryzyko kumulowania tych samych toksyn w wątrobie i narażamy się na niedobory pokarmowe. Ta sama potrawa nie powinna być powtarzana w tygodniu dłużej niż 2 dni.

NIE JEDZ PRZETWORZONEGO JEDZENIA

Co ważne jedzenie śmieciowego, przetworzonego jedzenia regularnie dostarcza nam dodatkowych porcji toksyn, których organizm nie będzie w stanie wydalić zwłaszcza żyjąc w zanieczyszczonym smogiem środowisku. Regularne jedzenie słodyczy wyczerpuje zapasy minerałów, co powoduje słabszy detoks i duże osłabienie układu obronnego. Tym samym wzrasta ryzyko infekcji i narażenie na nowotwory.

PAMIĘTAJ O ANTYOKSYDANTACH

Nasze pożywienie powinno być bogate w antyoksydanty, które są zawarte w świeżych warzywach i owocach. Powinniśmy spożywać minimum 3 porcje świeżych warzyw i owoców dziennie. Powinniśmy je komponować we wszystkich kolorach tęczy, bo zawarte tam antocyjany, fitocyjany, kwercetyna, indole, sulforany to ważne substancje odtruwające. Zawierają również rozpuszczalny błonnik, który odżywia florę jelitową i zapewnia prawidłowe wypróżnianie.

ZDROWE TŁUSZCZE

Nie ma zdrowej diety bez zdrowych tłuszczy. Zdrowe tłuszcze to kwasy wielonienasycone, jednonienasycone i nasycone. Znajdują się w oleju z oliwek, rzepakowym, lnianym, awokado, rybach, oleju kokosowym i klarowanym maśle. Najlepiej działa system detoksykacji, gdy w każdym posiłku znajduje się zdrowy tłuszcz. Powoduje on wydzielanie żółci, potrzebnej do trawienia tłuszczy i oczyszczania głównego organu wydalającego toksyny wątroby. Powinniśmy unikać przetworzonych tłuszczy trans, jako bardzo niebezpiecznych dla zdrowia. Największa ich ilość znajduje się w fast foodach.

BIAŁKO

Wszystkie zachodzące w naszym ciele procesy nie mogą przebiegać bez obecności białka. Ilość jaka jest niezbędna dla zdrowego funkcjonowania to 0,8 g na kilogram masy ciała. Ich źródłem powinno być zróżnicowane pożywienie takie jak jaja, nieprzetworzone sery, ryby, chude przygotowywane w temperaturze ok. 100 stopni Celsjusza mięso, rośliny strączkowe. Pamiętajmy każde źródło białka ma inny skład aminokwasów, których potrzebujemy 20 w tym 8 niezbędnych których nie potrafimy wytwarzać.

Najbezpieczniej będzie 2 razy w tygodniu jeść jajka, sery, ryby, rośliny strączkowe i osoby jedzące mięso 3 razy w tygodniu. Dzięki temu unikniemy kumulacji tych samych toksyn i zabezpieczymy się przed niedoborem białka, które jest warunkiem zdrowia i długowieczności.

WĘGLOWODANY

Węglowodany powinniśmy pozyskiwać z pełnych ziaren co będzie zmniejszało ilość skrobi i zaspokajało potrzeby na błonnik, witaminy z grupy B i minerały. Pełnoziarnisty ryż, zboża, kasze jedzone 2 razy dziennie będą dobrym komponentem diety.

SUBSTANCJE OCZYSZCZAJĄCE ORGANIZM Z TOKSYN

Istnieją stworzone przez naturę substancje, które szczególnie oczyszczają organizm z toksyn. Świeże liście kolendry, alga chlorella, herbata rooibos i minerał wulkaniczny zeolit to substancje, które skutecznie oczyszczają nas ze smogowych toksyn. Zestaw witamin w który powinniśmy się zaopatrzyć przy zagrożeniu smogiem to Nac 200mg ( N-acetylocysteina), wit C 1000mg, Tlenek Magnezu 600 mg, Cynk 15 mg i Selen 100mq, nawadniać organizm, mieć maskę antysmogową.

Jadłospis powinien zawierać świeże warzywa i owoce, pełne ziarna, zdrowe tłuszcze i zmieniane cyklicznie rodzaje białek. Powinniśmy unikać niedoborowych diet i monotonnego odżywiania.
Nie powinniśmy się przejadać, bo to obciąża organizm niestrawionym pokarmem, który również jest źródłem toksyn.
Warto wykorzystać w praktyce zdobytą wiedzę przysporzy nam to zdrowia i energii.

 


lek. med. Agnieszka Arendarczyk